Alergia wziewna to problem, który dotyczy 10–20% dzieci. Pierwsze objawy najczęściej występują w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym i obejmują m.in. katar, świąd nosa i kaszel. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy można podejrzewać alergię u dziecka oraz jakie środki zastosować, jeżeli diagnoza potwierdzi przypuszczenia.
Objawy alergii wziewnej u dziecka
Objawy alergii wziewnej u dzieci to:
- częste kichanie (zwłaszcza seriami),
- wodnisty katar,
- zatkany nos,
- świąd nosa,
- zaczerwienienie, łzawienie i swędzenie oczu,
- kaszel, szczególnie w nocy lub po wysiłku,
- świszczący oddech,
- duszność lub uczucie ucisku w klatce piersiowej,
- przewlekłe oddychanie przez usta,
- chrapanie i zaburzenia snu spowodowane niedrożnością nosa,
- zmęczenie, rozdrażnienie i trudności z koncentracją, które są wynikiem innych objawów.
Zdarza się, że u dziecka dominują katar, kichanie, kaszel i świszczący oddech, czyli objawy, które mogą wskazywać na infekcję wirusową. Lekarze zwracają uwagę na to, że rodzice mogą mieć wówczas problem z samodzielnym rozpoznaniem alergii.
Piotr Dąbrowiecki, alergolog
(…) dziecko bardzo często choruje, te objawy pojawiają się co miesiąc lub co dwa tygodnie i nasilają, często podkreślany jest kontakt ze żłobkiem czy z przedszkolem oraz brak reakcji na zastosowane antybiotyki. Takie objawy, przebiegające u dziecka bez gorączki, każą nam się zastanowić czy to przypadkiem nie jest alergia.
Kiedy u dzieci pojawiają się objawy alergii wziewnej?
Alergia wziewna u dzieci zwykle ujawnia się nieco później niż inne rodzaje alergii. Alergiczny nieżyt nosa czasem występuje już w ciągu pierwszych trzech lat życia. Jednak u zdecydowanej większości alergików objawy rozwijają się dopiero w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Jak diagnozuje się alergię wziewną u dziecka?

Jeżeli podejrzewasz u dziecka alergię, udaj się do alergologa. Pamiętaj, że w celu skorzystania z wizyty w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia potrzebujesz skierowania, które wystawia lekarz pierwszego kontaktu.
Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego. Oznacza to, że alergolog pyta, jakie objawy występują u dziecka oraz w jakich okolicznościach się nasilają. Mogą pojawić się również pytania o historię alergii w rodzinie. Następnie lekarz przechodzi do testów, których rodzaj zależy od wieku dziecka. Badania z krwi można wykonywać praktycznie bez ograniczeń wiekowych. Testy skórne (punktowe, tzw. prick testy) wykonuje się zwykle dopiero od 3.–4. roku życia.
Jakie alergie wziewne najczęściej występują u dzieci?
U dzieci najczęściej występuje alergia na roztocza kurzu domowego. Na kontakt z roztoczami jesteśmy narażeni przez cały rok, ale objawy zwykle nasilają się jesienią i zimą, gdy więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach.
Bardzo częste u dzieci są też alergie na pyłki roślin, czyli drzew (brzoza, leszczyna, olcha), traw oraz chwastów. Objawy występują wówczas w okresie pylenia uczulających gatunków.
Kolejnym alergenem jest białko zwierzęce, którego nośniki stanowią przede wszystkim sierść i naskórek. Lekarze diagnozują przede wszystkim uczulenia na alergeny kota, psa albo gryzoni, ponieważ to właśnie z tymi zwierzętami najczęściej mamy kontakt. Jednak możliwe są też alergie np. na konia albo krowę.
Wśród dzieci występuje również uczulenie na zarodniki grzybów pleśniowych, które są obecne zarówno w domach, jak i na zewnątrz.
Jak leczyć alergię wziewną u dzieci?
Jednym z głównych zaleceń dla alergików jest unikanie kontaktu z alergenami. W praktyce bywa to trudne, ponieważ źródła alergenów występują niemal wszędzie. Pyłki roślinne i zarodniki pleśni łatwo unoszą się na wietrze i docierają do wnętrza budynków np. wtedy, gdy wietrzysz pomieszczenia.
Dlatego bardzo dobrym rozwiązaniem jest zakup oczyszczacza powietrza. Jednak pamiętaj, że nie każde urządzenie jest równie skuteczne w profilaktyce alergii. Dobry oczyszczacz powietrza dla alergika powinien być wyposażony w filtr HEPA i filtr wstępny oraz wyróżniać się wysoką wydajnością. Przydatny jest też jonizator. Weź pod uwagę głośność pracy, aby sprzęt nie zakłócał snu.
Klarta Forste 4
Poza tym przestrzegaj w domu tych zasad:
- zmieniaj pościel co 1–2 tygodnie i pierz ją w temperaturze co najmniej 60°C,
- używaj pokrowców antyalergicznych na materac, kołdrę i poduszkę, które ograniczają dostęp roztoczy do wnętrza pościeli,
- regularnie odkurzaj, najlepiej odkurzaczem z filtrem HEPA, który zatrzymuje drobne alergeny zamiast wzbijać je w powietrze,
- ogranicz liczbę dywanów, zasłon i miękkich zabawek w pokoju dziecka, ponieważ to w nich gromadzi się najwięcej kurzu i roztoczy,
- w sezonie pylenia susz pranie w domu, a nie na dworze, żeby pyłki nie osiadały na ubraniach i pościeli,
- kąp dziecko i zmieniaj mu ubranie po powrocie z dworu, ponieważ pyłek osadza się na skórze, włosach i ubraniach,
- dbaj o dobrą wilgotność powietrza (najlepiej około 50%), gdyż w suchym powietrzu unosi się więcej alergenów, a z kolei wilgoć sprzyja rozwojowi pleśni; jeżeli wilgotność powietrza jest niższa niż 40%, zastosuj nawilżacz powietrz dla dzieci,
- regularnie sprawdzaj wilgotne miejsca w domu pod kątem pleśni,
- przy alergii na zwierzęta utrzymuj zwierzęta domowe z dala od sypialni dziecka i regularnie je kąp.
Kiedy można przeprowadzić odczulanie?
Odczulanie, czyli immunoterapia alergenowa, to metoda leczenia alergii, w której pacjent otrzymuje coraz większe dawki alergenu, co służy przyzwyczajeniu organizmu i wypracowaniu tolerancji.
Można je rozpocząć najwcześniej po ukończeniu 5. roku życia. U młodszych dzieci terapia mogłaby nie przynieść oczekiwanego efektu, ponieważ układ odpornościowy nie jest jeszcze wystarczająco dojrzały.
Klarta Stor 3
Klarta Stor 3
Oczyszczacz powietrza z jonizacją plazmową. Idealny do małych i dużych pokoi do 80m².
SprawdźPodsumowanie
Alergia wziewna u dzieci często daje objawy podobne do tych, które występują przy infekcji wirusowej. To m.in. katar, świąd nosa i kaszel. Jeżeli takie problemy często powracają i nie towarzyszy im gorączka, to przyczyną może być uczulenie np. na roztocza kurzu domowego albo pyłki roślinne.
U najmłodszych diagnostyka alergii obejmuje przede wszystkim testy z krwi, natomiast testy skórne można przeprowadzić od 3.–4. roku życia. Jeżeli diagnoza jest pozytywna, to dziecko powinno przede wszystkim unikać kontaktu z alergenami. Odczulanie można przeprowadzić po ukończeniu 5. roku życia.
FAQ – pytania o alergię wziewną u dzieci
Najczęstsze objawy to katar, świąd nosa, kichanie, kaszel, świszczący oddech oraz zaczerwienione, piekące i łzawiące oczy.
Objawy alergii mogą pojawić się już poniżej 3. roku życia, ale najczęściej występują dopiero w wieku przedszkolnym albo wczesnoszkolnym.
Tak, testy z krwi można wykonać nawet u niemowląt.
Testy skórne zwykle wykonuje się u dzieci od 3. lub 4. roku życia.
Odczulanie można rozpocząć u dzieci, które ukończyły 5. rok życia.
Tak, alergia na roztocza kurzu domowego jest jednym z najczęstszych uczuleń wśród dzieci.
Źródła
- Jak sobie radzić z alergią na pyłki? Wywiad z dr. Dąbrowieckim, alab.pl
- Alergiczny nieżyt nosa: wszystko o alergiach nosa u dzieci, healthychildren.org
- Mims JW, Veling MC. Alergie wziewne u dzieci, National Library Medicine
- Alergia wziewna u dzieci, doktornaintensywnej.pl