Jak powinna być dobra woda z kranu? Najważniejsze parametry 

Dobra woda jest wolna od zanieczyszczeń mikrobiologicznych, chemicznych i fizycznych. Wyróżnia się też prawidłowym pH (w granicach 6,5–9,5), średnią twardością i optymalną zawartością minerałów. Taka woda zwykle jest bezbarwna i pozbawiona zapachu.

Czystość mikrobiologiczna

Dobra woda jest wolna od zanieczyszczeń mikrobiologicznych, takich jak:

• Escherichia coli – to bakteria, która występuje w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt, dlatego jej obecność w wodzie najczęściej oznacza, że do ujęcia wody przedostały się ścieki, np. na skutek nieszczelnej kanalizacji. E. coli jest bakterią wrażliwą na chlorowanie. W wodzie przeznaczonej do spożycia nie może występować nawet w niewielkich ilościach.
• Enterokoki – również pochodzą z przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt. W przeciwieństwie do E. coli dłużej utrzymują się w środowisku i lepiej znoszą dezynfekcję. Ich obecność często wskazuje na starsze lub długotrwałe zanieczyszczenie kałowe. W wodzie pitnej enterokoki nie powinny występować wcale.
• Bakterie grupy coli – obejmują różne gatunki drobnoustrojów, w tym E. coli. Mogą pochodzić zarówno z odchodów, jak i z rozkładu materiału organicznego. Obecność tych bakterii w wodzie może mieć charakter wtórny albo mieć związek z nieodpowiednim uzdatnianiem. W wodzie kranowej bakterie grupy coli nie mogą występować nawet w niewielkich ilościach.
• Clostridium perfringens – tworzy bardzo odporne przetrwalniki, które mogą długo utrzymywać się w wodzie. Jej wykrycie często świadczy o nieskutecznym usuwaniu zanieczyszczeń podczas uzdatniania wody. Może wywoływać m.in. zatrucia pokarmowe i zakażenia. W wodzie przeznaczonej do spożycia bakteria nie powinna występować.
• Legionella – w przeciwieństwie do pozostałych bakterii, które tu przedstawiliśmy, nie jest skutkiem zanieczyszczenia kałowego. Rozwija się głównie w instalacjach ciepłej wody, klimatyzacji, jacuzzi i systemach wodnych budynków. Do zakażenia dochodzi przez wdychanie skażonego aerozolu wodnego, a nie przez picie wody. Legionella może wywoływać legionellozę, czyli ciężkie zapalenie płuc. Bakteria jest wrażliwa na dezynfekcję.

Brak zanieczyszczeń chemicznych

W dobrej wodzie kranowej nie znajdziesz również zanieczyszczeń chemicznych, takich jak:

• Metale ciężkie – np. ołów, rtęć, kadm, miedź, które trafiają do wody na skutek starej instalacji wodociągowej w budynkach. Mogą kumulować się w organizmie i uszkadzać np. układ nerwowy i kości.
• Pestycydy i herbicydy – są wynikiem spływów powierzchniowych z pól uprawnych. Mogą zaburzać pracę układu hormonalnego.
• Azotany i fosforany – pochodzą z nawozów sztucznych, a do wody kranowej trafiają wraz ze ściekami komunalnymi. Nie są bezpośrednio toksyczne dla ludzi, ale sprzyjają rozwojowi bakterii.
• Farmaceutyki i hormony – ich obecność w wodzie bywa skutkiem nieprawidłowej utylizacji leków. Zaburzają rozwój płciowy i rozrodczy zwierząt.
• Detergenty i mikrodrobiny plastiku – przedostają się do wody ze ściekami. Mogą działać drażniąco.

Brak zanieczyszczeń fizycznych

W wodzie mogą być obecne również zanieczyszczenia fizyczne. Do tej grupy zaliczamy przede wszystkim cząstki mechaniczne, takie jak piasek czy żwir, a także produkty korozji, czyli rdzę. Takie zanieczyszczenia negatywnie wpływają na smak i wygląd wody – mogą nadawać jej brunatną lub żółtą barwę. Zdarza się, że powodują awarie instalacji, ponieważ uszkadzają uszczelki w bateriach.

Dobra wiadomość jest taka, że zanieczyszczenia fizyczne łatwo usunąć. O ile w przypadku np. bakterii czy metali ciężkich zwykle potrzeba zaawansowanej technologii, np. filtra odwróconej osmozy, zanieczyszczenia mechaniczne usuwają nawet dzbanki filtrujące.

Odczyn pH

pH to wskaźnik, który określa, czy woda ma odczyn kwaśny, obojętny czy zasadowy. Skala pH obejmuje wartości od 0 do 14, przy czym 7 oznacza odczyn obojętny, pH poniżej 7 wskazuje na odczyn kwaśny, a powyżej 7 zasadowy.

W przypadku wody przeznaczonej do picia prawidłowy zakres pH wynosi od 6,5 do 9,5. Za szczególnie korzystne uznaje się pH zbliżone do 7,4, ponieważ odpowiada ono naturalnemu pH płynów ustrojowych człowieka.

Prawidłowe pH wody jest ważne zarówno dla zdrowia, jak i dla jakości samej instalacji wodnej. Woda o zbyt niskim pH może wykazywać właściwości korozyjne, przez co przyspiesza zużycie rur i armatury oraz zwiększa ryzyko przedostawania się do wody metali. Z kolei zbyt wysokie pH sprzyja powstawaniu osadów i kamienia.

Właściwy odczyn wpływa również na smak wody oraz skuteczność procesów jej uzdatniania.

pH możesz sprawdzić za pomocą pasków wskaźnikowych, testów kropelkowych oraz pH-metru.

Twardość

Twardość wody określa zawartość rozpuszczonych minerałów, przede wszystkim wapnia i magnezu. Im więcej tych pierwiastków znajduje się w wodzie, tym jest ona twardsza.

Zbyt twarda woda sprzyja powstawaniu osadów z kamienia w instalacjach, czajnikach, ekspresach do kawy, pralkach czy zmywarkach. Może to obniżać wydajność urządzeń, zwiększać zużycie energii i skracać ich żywotność. Twarda woda utrudnia również pienienie się mydła i detergentów, przez co do mycia i prania potrzeba większej ilości środków czyszczących.

Nie oznacza to jednak, że woda powinna być całkowicie miękka. Wapń i magnez są cennymi składnikami mineralnymi, dlatego zbyt intensywne zmiękczanie może pozbawić wodę części jej naturalnych właściwości.

Za prawidłową uznaje się twardość w granicach około 50–500 mg CaCO₃/l. W praktyce najbardziej komfortowa do codziennego użytku jest zwykle woda miękka lub średnio twarda, ponieważ zawiera minerały, a jednocześnie nie powoduje nadmiernego osadzania się kamienia.

Twardość wody można sprawdzić za pomocą testów paskowych, testów kropelkowych lub elektronicznych mierników.

Smak, zapach i barwa dobrej wody

Dobra woda kranowa jest bezbarwna i pozbawiona zapachu, a jej smak jest neutralny. Żółty lub brązowy kolor najczęściej jest wynikiem obecności żelaza albo manganu. Ten problem często występuje w budynkach, w których są stare, skorodowane rury. Za metaliczny posmak z kolei odpowiada zwykle obecność jonów żelaza, miedzi lub cynku. 

Jak dbać o jakość wody?

Jeżeli wiesz już, jaka woda jest najzdrowsza, to teraz wyjaśnimy Ci, w jaki sposób dbać o jej jakość:

• regularnie kontroluj stan instalacji wodnej i rur w budynku,
• wymieniaj stare, zużyte lub uszkodzone rury,
• dbaj o szczelność połączeń i armatury (kranów, zaworów, wodomierzy), aby ograniczyć ryzyko wtórnego zanieczyszczenia.
• regularnie czyść i konserwuj perlatory oraz końcówki kranów, ponieważ mogą tam gromadzić się osady i bakterie.
• po dłuższej nieobecności przepłucz instalację, czyli spuść trochę wody, zanim użyjesz jej do picia lub gotowania,
• stosuj odpowiednie filtry do wody, szczególnie jeśli woda jest twarda lub ma niepożądany smak, zapach czy podwyższoną zawartość niektórych substancji.
• pamiętaj o terminowej wymianie wkładów filtracyjnych zgodnie z zaleceniami producenta,
• wszelkie awarie sieci wodociągowej, wycieki lub zauważalne pogorszenie jakości wody zgłaszaj do lokalnego zarządcy.

Klarta Aqva

Klarta AQVA – filtr do wody z odwróconą osmozą

Nablatowy oczyszczacz wody z filtrem remineralizującym

Sprawdź

Podsumowanie – jaka powinna być dobra woda?

Dobra woda to taka, w której nie ma zanieczyszczeń. Szczególnie niepożądane są bakterie, które mogą powodować choroby i złe samopoczucie. Zagrożenie stanowią zanieczyszczenia chemiczne, np. metale ciężkie i pestycydy oraz zanieczyszczenia fizyczne, w tym produkty korozji.

Ponadto woda z kranu powinna mieć pH od 6,5 do 9,5 oraz twardość w granicach 50–500 mg CaCO₃/l. Te ostatnie parametry łatwo sprawdzisz przy pomocy odpowiednich narzędzi pomiarowych.

Pamiętaj, że masz wpływ na jakość wody w swoim domu, dlatego dbaj o stan rur i czystość kranu. Możesz też stosować filtry, które usuwają zanieczyszczenia oraz poprawiają walory smakowe i zapachowe wody.

FAQ – najważniejsze pytania o dobrą wodę

Źródła:

1. Wskaźniki mikrobiologiczne, gov.pl
2. Jakość wody przeznaczonej do spożycia – charakterystyka, gov.pl