Filtry osmozowe – rodzaje, sposób działania, wymiana

Filtry osmozowe to jedne z najpopularniejszych systemów oczyszczania wody. W sprzedaży dostępne są filtry nablatowe oraz podzlewowe, co umożliwia wybór rozwiązania dobrze dostosowanego do własnych potrzeb i warunków, które mamy w domu. Wspólną cechą filtrów jest wysoka dokładność, ponieważ odwrócona osmoza usuwa wiele zanieczyszczeń, m.in. metale ciężkie, bakterie i farmaceutyki.

Jakie są rodzaje filtrów osmozowych?

Osmotyczne filtry do wody możemy podzielić pod względem budowy i sposobu montażu – wyróżniamy wówczas filtry nablatowe i podzlewowe. Czasami stosujemy też podział, który uwzględnia liczbę etapów filtracji, a tych zwykle jest od 3 do 7. Więcej na ten temat przeczytasz niżej.

Filtry nablatowe i podzlewowe 

Filtry nablatowe to kompaktowe urządzenia, które ustawiamy bezpośrednio na kuchennym blacie. Swoim wyglądem często przypominają niewielki ekspres do kawy. Zwykle mają zbiornik na wodę oraz osobny pojemnik na wodę po filtracji.

Ich największą zaletą jest prosty, bezinwazyjny montaż. Nie musimy ingerować w instalację wodną pod zlewem, a wymianę wkładów filtracyjnych możemy przeprowadzić szybko i bez większych problemów. To dobre rozwiązanie dla osób, które cenią wygodę i chcą mieć łatwy dostęp do oczyszczonej wody bez konieczności wykonywania prac instalacyjnych w kuchni.

Klarta Aqva

Klarta AQVA – filtr do wody z odwróconą osmozą

Nablatowy oczyszczacz wody z filtrem remineralizującym

✓ Lepszy smak wody, kawy i herbaty
✓ Koniec kamienia w czajniku
✓ Koniec noszenia zgrzewek i kaucji
✓ Bez montażu i podłączania do kranu

Sprawdź

Filtry podzlewowe montujemy w szafce pod zlewem i podłączamy do zimnej wody. Oczyszczona woda trafia bezpośrednio do osobnej małej wylewki (kranika) zamontowanej na blacie lub zlewie albo wypływa przez wylewkę wbudowaną w urządzenie.

Takie systemy nie zajmują miejsca na blacie i nie wpływają na wygląd kuchni. Musimy jednak wygospodarować dla nich przestrzeń w szafce pod zlewem.

Zalety i wady obu rozwiązań przedstawiliśmy w poniższej tabeli.

Podział filtrów osmotycznych pod względem etapów filtracji

Odwrócona osmoza nigdy nie występuje w filtrach do wody samodzielnie. Bez wstępnego oczyszczenia wody membrana osmotyczna szybko zostałaby zniszczona przez zanieczyszczenia mechaniczne. Poza tym technologia odwróconej osmozy nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń, np. rozpuszczonych w wodzie lotnych związków organicznych.

Dodatkowe elementy, które możemy znaleźć w wielu filtrach osmozowych, to np.:

• wstępny filtr mechaniczny – zatrzymuje większe zanieczyszczenia, takie jak piasek, rdza czy osady,
• filtr węglowy – usuwa chlor, nieprzyjemne zapachy oraz poprawia smak i jakość wody,
• mineralizator – wzbogaca oczyszczoną wodę w wybrane minerały, takie jak wapń i magnez.

Jak działają filtry osmozowe?

Filtry osmotyczne wykorzystują zjawisko odwróconej osmozy. Ich ważnym elementem jest półprzepuszczalna membrana, która zatrzymuje większość rozpuszczonych substancji znajdujących się w wodzie. Aby proces oczyszczania przebiegał prawidłowo, woda musi zostać doprowadzona do membrany pod odpowiednim ciśnieniem.

W naturalnej osmozie woda przemieszcza się w kierunku roztworu o większym stężeniu. W przypadku odwróconej osmozy kierunek jest przeciwny – ciśnienie powoduje przepływ wody przez membranę, podczas gdy większość rozpuszczonych zanieczyszczeń zostaje zatrzymana.

W efekcie po jednej stronie powstaje oczyszczona woda, a po drugiej pozostaje koncentrat, który zawiera zatrzymane zanieczyszczenia.

Filtry osmotyczne usuwają m.in.:

• siarczany,
• pestycydy,
• metale ciężkie,
• bakterie,
• mikroplastik,
• minerały,
• farmaceutyki.

Jeżeli chodzi o minerały, to ich eliminacja nie jest zjawiskiem jednoznacznie pozytywnym. Wapń, magnez czy żelazo w nadmiarze czynią wodę twardą, zmieniają jej smak oraz powodują osadzanie kamienia. Jednak są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Chociaż głównym źródłem minerałów powinno być pożywienie, to wielu producentów filtrów osmotycznych dba o to, aby oczyszczona woda nie była ich pozbawiona. Pomaga w tym filtr remineralizujący.

Jak często trzeba wymieniać filtr osmozowy?

Membranę osmotyczną wymienia się średnio co 2 lata, przy czym zalecenia producentów konkretnych urządzeń mogą być różne. Pamiętaj, że ważny jest nie tylko czas, ale także to, jak dużo wody filtrujesz. Ten sam filtr w gospodarstwie jednoosobowym prawdopodobnie posłuży dłużej niż w czteroosobowej rodzinie.

Jednak sama membrana osmotyczna to nie wszystko. Jak już wspomnieliśmy, odwrócona osmoza zwykle jest wykorzystywana w połączeniu z innymi technologiami oczyszczania wody. Pozostałe elementy również mogą ulegać zużyciu, dlatego po pewnym czasie musisz je wymienić, aby proces filtracji przebiegał prawidłowo. Brak regularnej wymiany wstępnego filtra mechanicznego może doprowadzić do tego, że większe zanieczyszczenia uszkodzą membranę osmotyczną.

W przypadku filtra do wody Klarta AQVA przewidywana żywotność elementów wymiennych wynosi:

• filtr odwróconej osmozy (ROC) – 24 miesiące / 3600 litrów,
• filtr PPC (kompozytowy z polipropylenu i węgla aktywnego) – 12 miesięcy / 2000 litrów wody,
• filtr remineralizacyjny – 3 miesiące / 100 litrów wody.

Podsumowanie: co warto wiedzieć o filtrach osmozowych?

Filtry odwróconej osmozy oczyszczają wodę z różnych rodzajów zanieczyszczeń, m.in. z bakterii, pestycydów i metali ciężkich. Membrana osmotyczna zwykle stanowi jeden z kilku elementów systemu. Producenci często łączą ją np. z filtrem węglowym albo remineralizatorem. Dzięki temu proces oczyszczania wody przebiega sprawnie, membrana nie jest narażona na uszkodzenia, a w wodzie znajdują się cenne składniki mineralne.

W sprzedaży dostępne są filtry osmotyczne nablatowe i podzlewowe. Różni je budowa i sposób montażu. Każde rozwiązanie ma swoje zalety i wady, dlatego przed zakupem urządzenia przeanalizuj swoje potrzeby i warunki, które panują w twoim domu.

FAQ – pytania o filtry osmozowe

Źródła:

1. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska, Overview of Drinking Water Treatment Technologies [Przegląd technologii uzdatniania wody pitnej].
2. Tasdemir E.B. i in., Selection of Optimal Nanofiltration/Reverse Osmosis Membranes for the Removal of Organic Micropollutants from Drinking Water [Wybór optymalnych membran NF/RO do usuwania mikrozanieczyszczeń organicznych z wody pitnej].
3. Sherman J. i in., Removal of metals and assimilable organic carbon by activated carbon and reverse osmosis point-of-use water filtration systems [Usuwanie metali i przyswajalnego węgla organicznego przez filtry węglowe i systemy RO typu POU].