Nikiel w wodzie – skąd się bierze i jak go usunąć? Ryzyko dla zdrowia

Nikiel to metal ciężki, który trafia do wody m.in. na skutek korozji instalacji wodnych oraz przedostawania się do wody zanieczyszczeń z zakładów przemysłowych. Można go usunąć przy pomocy filtrów, np. odwróconej osmozy. Jednak pamiętaj o tym, że niewielkie ilości niklu są akceptowalne w wodzie pitnej i nie zagrażają zdrowiu. 

Skąd nikiel bierze się w wodzie?

Nikiel w wodzie kranowej może pojawić się z kilku powodów:

• Rury i armatura wodociągowa 

Niektóre krany, zawory czy elementy instalacji są wykonane ze stopów metali zawierających nikiel. Dlatego gdy woda przez dłuższy czas stoi w rurach, niewielkie ilości niklu mogą przechodzić do wody.

• Naturalne występowanie w skałach i glebie

Nikiel jest pierwiastkiem naturalnie obecnym w środowisku. Jeżeli woda podziemna przepływa przez skały bogatsze w nikiel, to jej stężenie może być wyższe.

• Działalność przemysłowa

Zakłady metalurgiczne, kopalnie oraz fabryki, które produkują stali nierdzewnej czy przetwarzają metale ciężkie mogą powodować, że nikiel przedostaje się do środowiska. Zdarza się, że zanieczyszczenia trafią do gleby lub wód gruntowych, a tą drogą przedostają się do wody pitnej.

• Korozja materiałów

Elementy instalacji wodnej ulegają zużyciu i korozji, a ten proces może uwalniać śladowe ilości metali, w tym niklu.

Jak usunąć nikiel z wody?

Technologie, które umożliwiają usunięcie niklu z wody to:

• Filtr do wody odwróconej osmozy (RO) – to najskuteczniejsza metoda domowa. Membrana zatrzymuje jony niklu i większość innych metali ciężkich, a jej skuteczność zwykle wynosi 90–99%.
• Filtry z żywicą jonowymienną – usuwają nikiel poprzez wymianę jonów metalu na inne jony. Sprawdzają się głównie przy niskich i średnich stężeniach niklu.
• Filtry z węglem aktywnym i specjalnymi złożami do metali ciężkich – mogą ograniczać zawartość niklu, jeśli producent wyraźnie deklaruje usuwanie metali ciężkich. Sam węgiel aktywny zwykle nie wystarcza.

Czy nikiel w wodzie jest szkodliwy?

Klarta Aqva

Klarta AQVA – filtr do wody z odwróconą osmozą

Nablatowy oczyszczacz wody z filtrem remineralizującym

Sprawdź

Nikiel w wodzie może być szkodliwy, ale ryzyko zależy od jego stężenia oraz indywidualnej wrażliwości organizmu. Niewielkie ilości niklu zwykle nie powodują problemów zdrowotnych, ale niektórzy zmagają się z alergią na ten metal. Objawy, które występują u osób uczulonych w przypadku kolnaktu z niklem to przede wszystkim zmiany skórne, takie jak wypryski świąd i zaczerwienienia.

Jednorazowe spożycie większej ilości niklu może powodować nudności, wymioty, biegunkę oraz bóle brzucha. dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunkę oraz bóle brzucha. Takie przypadki dotyczą zwykle znacznie wyższych stężeń niż spotykane w typowej wodzie wodociągowej.

Długotrwałe narażenie na nikiel może wpływać na nerki, wątrobę i układ odpornościowy. Natomiast na podstawie aktualnego stanu wiedzy nie istnieje związek między spożyciem wody zawierającej nikiel a ryzykiem nowotworów.  Nikiel i jego związki wprawdzie są rakotwórcze, ale głównie wtedy, gdy są długotrwale wdychane w postaci pyłów i aerozoli. 

Według norm polskich i unijnych w wodzie przeznaczonej do spożycia ilość niklu nie może przekraczać 20 μ g/l (mikrogramów na litr) lub 0,02 mg/l. W takiej ilości nie stanowi on zagrożenia dla zdrowia nawet dla osób wrażliwych na ten metal.

Co to jest nikiel?

Nikiel srebrzystobiały  metal, który naturalnie występuje w glebie, skałach, wodzie oraz powietrzu. Zaliczamy do grupy metali przejściowych, czyli metali, których atomy mają elektrony na specjalnych orbitalach zwanych orbitalami d. Charakteryzują się m.in. tym, że są twarde i wytrzymałe oraz dobrze przewodzą prąd i ciepło.

Nikiel jest też odporny na na korozję, dlatego znalazł zastosowanie w przemyśle, między innymi w produkcji stali nierdzewnej, baterii, monet, biżuterii oraz elementów armatury wodnej.

Podsumowanie – co warto wiedzieć o niklu w wodzie?

Niewielkie ilości niklu w wodzie są normalne i nie wpływają negatywnie na twoje zdrowie. Większe mogą wywoływać dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Jeżeli spożywasz wodę o wysokiej zawartości niklu przez długi czas, ryzykujesz problemami z nerkami i wątrobą.

Woda kranowa w Polsce zwykle zawiera niewiele niklu, jednak na jego ostateczny poziom wpływa także stan rur w budynku. Instalacje wykonane ze stopów metali mogą uwalniać niewielkie ilości cynku, a dodatkowy czynnik ryzyka stanowi korozja.

Nikiel oraz inne metale ciężkie bardzo dobrze usuwają filtry odwróconej osmozy. Przy niewielkich stężeniach sprawdzą się też filtry z z żywicą jonowymienną.

FAQ – najczęstsze pytania o nikiel w wodzie

Źródła

1. Nikiel w wodzie pitnej. Dokument bazowy do opracowania Wytycznych WHO dotyczących jakości wody pitnej, cdn.who.int
2. Opinia naukowa na temat zagrożeń dla zdrowia publicznego związanych z obecnością niklu w żywności i wodzie pitnej, efsa.onlinelibrary.wiley.com
3. Woda pitna, environment.ec.europa.eu
4. Związki niklu, epa.gov
5. Wytyczne dotyczące jakości wody pitnej: wydanie czwarte, uwzględniające pierwszy i drugi dodatek, ncbi.nlm.nih.gov