CAQI to powstały w 2006 roku indeks jakości powietrza stworzony głównie, by móc miarodajnie porównać jakość powietrza w poszczególnych miejscowościach. Jego głównym celem bowiem jest zwrócenie uwagi na problem zanieczyszczenia w miastach (głównie komunikacyjnego), w dalszej kolejności natomiast oceny ryzyka zdrowotnego (tym zajmują się inne indeksy). W poniższym artykule wyjaśnimy jak intepretować poszczególne wartości CAQI i kiedy stosuje się ten indeks?
Czym jest CAQI?
CAQI (z ang. Common Air Quality Index), czyli wspólny europejski wskaźnik jakości powietrza. Indeks ten został stworzony, by ułatwić porównywanie stanu powietrza w różnych miastach i regionach Europy.
CAQI nie zastępuje lokalnych wskaźników jakości powietrza. Nie jest też zastępnikiem np. dla PM2,5, PM10 czy innych parametrów smogu.
Zamiast tego jest wskaźnikiem skupiającym w jedno kilka parametrów (NO2, PM10 i O3,), by za pomocą liczb na skali przejrzyście informować o jakości powietrza na danym obszarze.
Dzięki temu ułatwia globalne analizy i zrozumienie trendów zanieczyszczeń w Europie.
Co istotne, w 2017 roku Europejska Agencja Środowiska (the European Environment Agency, EEA) ogłosiła Europejski Indeks Jakości Powietrza – EAQI (European Air Quality Index), zachęcając jednocześnie do stosowania go na stronach internetowych oraz informowania innymi sposobami opinii publicznej o jakości powietrza.
Nie oznacza to jednak, że wprowadzony w 2006 roku CAQI przestał być stosowany. Nadal wykorzystuje się go do prezentacji stanu jakości powietrza na wielu stronach internetowych i w aplikacjach mobilnych.
Skala CAQI – jak ją interpretować?
W najprostszym rozrachunku mamy 5 poziomów stężeń zanieczyszczeń:
0–25: Bardzo niski (oznaczony kolorem zielonym)
25–50: Niski (jasnozielony)
50–75: Średni (żółty)
75–100: Wysoki (pomarańczowy)
>100: Bardzo wysoki (czerwony)
Bardziej szczegółowe zależności wartości CAQI od poszczególnych parametrów jakości powietrza tłumaczy poniższa tabelka.
Interpretacja wskaźnika CAQI
| Nazwa kategorii | Indeks / subindeks | NO₂ (µg/m³) | PM₁₀ (µg/m³) | O₃ (µg/m³) | PM₂,₅ (µg/m³, opcjonalnie) |
|---|---|---|---|---|---|
| Bardzo niski | 0–25 | 0–50 | 0–25 | 0–60 | 0–15 |
| Niski | 25–50 | 50–100 | 25–50 | 60–120 | 15–30 |
| Średni | 50–75 | 100–200 | 50–90 | 120–180 | 30–55 |
| Wysoki | 75–100 | 200–400 | 90–180 | 180–240 | 55–110 |
| Bardzo wysoki | >100 | >400 | >180 | >240 | >110 |
CAQI, AQI, a może EAQI? Czym różnią się od siebie poszczególne indeksy?
CAQI, AQI, a może EAQI? W nazwach indeksów istotnie można się pogubić. Dlatego też postaramy się wyjaśnić najważniejsze różnice.
Najważniejsze dot. przede wszystkim obszarów, gdzie wykorzystuje się poszczególne indeksy. AQI to indeks amerykański (jest też wersja chińska), który miał być indeksem globalnym, ale z czasem jego rolę przejęły bardziej „lokalne odpowiedniki” – np. Europejskie CAQI i EAQI, brytyjski DAQI czy indyjski NAQI.
CAQI oraz EAQI różnią się od AQI przede wszystkim liczbą uwzględnianych zanieczyszczeń oraz sposobem prezentowania wyniku.
Amerykański AQI bierze pod uwagę 6 zanieczyszczeń: PM2,5, PM10, ozon, tlenek węgla, dwutlenek siarki i dwutlenek azotu.
Wynik wyrażany jest na rozległej skali liczbowej od 0 do 500, gdzie liczba odpowiada bezpośrednio poziomowi zanieczyszczenia najgorszego z mierzonych parametrów.
Europejski CAQI opiera się na węższym zestawie: obowiązkowo NO₂ i PM10 (przy pomiarach przyulicznych) lub dodatkowo O₃ (przy pomiarach tła miejskiego). Opcjonalnie może, ale nie musi też uwzględniać PM2,5, SO₂ i CO.
Wynik z kolei podawany jest na skali od 0 do 100+, co czyni go skalą znacznie „krótszą” niż amerykańskie AQI.
EAQI z kolei uwzględnia 5 zanieczyszczeń: PM2,5, PM10, NO₂, O₃ i SO₂, ale zamiast ciągłej skali liczbowej stosuje podział na kategorie jakości powietrza: od „bardzo dobrej” do „bardzo złej”. Ma być to bowiem skala bardzo łatwa w interpretacji dla zwykłych obywateli, nie pozostawiająca żadnych złudzeń co do jakości powietrza danego dnia.
O krok dalej poszły zresztą niektóre miasta w Polsce, stosując własne skale oparte na EAQI, np. Wrocław, gdzie od razu przekłada się daną jakość powietrza na rekomendacje dot. poszczególnych aktywności.
Porównanie indeksów jakości powietrza: AQI, CAQI i EAQI
Najważniejsze różnice pomiędzy poszczególnymi indeksami znajdziesz w poniższej tabeli
| Kryterium | AQI (USA) | CAQI (UE, starszy) | EAQI (Europejski AQI) |
|---|---|---|---|
| Zastosowanie | Jakość powietrza na zewnątrz / zdrowie publiczne | Porównanie miast (nie zastępuje indeksów lokalnych) | Jakość powietrza na zewnątrz / zdrowie publiczne |
| Skala | 0–500 | 0–100+ | 1–6 (kategorie/pasma) |
| Uwzględniane zanieczyszczenia | PM2,5, PM10, O₃, CO, SO₂, NO₂ | Zestawy zanieczyszczeń „roadside” (przyuliczne) lub „background” (tło) | PM2,5, PM10, NO₂, O₃, SO₂ |
| Metoda wyznaczania wyniku końcowego | Najwyższy subindeks z danego zanieczyszczenia | Opracowany w ramach projektu CITEAIR do porównywania miast europejskich | O wyniku decyduje zanieczyszczenie o najgorszym stanie jakości powietrza |
| Zasięg / pochodzenie | Standard EPA, powszechnie stosowany na świecie | Standard porównawczy UE (starszej generacji) | Standard EEA (Europejska Agencja Środowiska), stosowany na mapie jakości powietrza w Europie |
| Okres uśredniania | PM2,5/PM10: 24h; O₃: 8h/1h; CO: 8h; SO₂/NO₂: 1h | Wersje godzinowe i dobowe | NO₂/O₃/SO₂: godzinowo; PM2,5/PM10: średnia bieżąca 24h |
Mieszkasz lub pracujesz na obszarze zanieczyszczonego powietrza? Sprawdź oczyszczaczy powietrza Klarta, skutecznych w walce ze smogiem i alergenami.
Źródła:
- Air Quality Now – About Us. Indices Definition. Air Quality Now, CITEAIR, www.airqualitynow.eu. Dostęp do strony: 09.07.2026.
- Atmotube. „Air Quality Standards and Measurement (AQS, AQI, EAQI, DAQI, AQHI, NAQI).” Blog Atmotube. 28.05.2026, www.atmotube.com Dostęp do strony: 09.07.2026
- European Air Quality Index.” EverybodyWiki, 17.03.2021, www.en.everybodywiki.com. Dostęp do strony: 09.07.2026
- „European Union – Air Quality Index Hub.” AQI Hub, www.aqihub.info/. Dostęp do strony: 09.07.2026.
- KampaniaSmog.edu.pl. „CAQI – co kryje się za tym tajemniczym skrótem?” KampaniaSmog.edu.pl, 11.06.2025, www.kampaniasmog.edu.pl/. Dostęp do strony: 09.07.2026
- Redakcja www.wroclaw.pl. „Wrocławski Indeks Powietrza.” Wroclaw.pl, 14.01. 2019, www.wroclaw.pl Dostęp do strony: 09.07.2026
Izabella Romanowska
Ekspertka KlartaEkspertka od oczyszczaczy powietrza z 8 letnim doświadczeniem w branży. Moją pasją jest tworzenie przyjaznych dla środowiska i skutecznych rozwiązań, które pozwolą Ci cieszyć się czystym i świeżym powietrzem w Twoim domu czy biurze.
